Hoe onderbouwt u vereenvoudigd cliëntenonderzoek?
Vereenvoudigd cliëntenonderzoek mag wanneer u aantoonbaar vaststelt dat de zakelijke relatie of transactie naar haar aard een laag risico op witwassen of terrorismefinanciering heeft. U stemt de intensiteit van de maatregelen daarop af, maar slaat het onderzoek niet over. Deze uitleg is bedoeld voor acceptatiemedewerkers en dossierbeoordelaars van Wwft-instellingen in Europees Nederland. Peildatum: 21 november 2026. Motiveer welke informatie de lage risico-inschatting draagt, welke maatregelen u vereenvoudigt en hoe u veranderingen blijft herkennen. Rechtsvorm, omvang of Nederlandse vestiging geeft op zichzelf geen vrijstelling.
Een laag risico moet blijken uit informatie
Begin niet met een leeg dossier en de veronderstelling dat een kleine cliënt weinig risico geeft. Artikel 6 Wwft verlangt aantoonbaar voldoende gegevens om te kunnen bepalen of vereenvoudiging is toegestaan. U moet bovendien de gegevens en uw beoordeling actueel houden. Geen negatieve informatie hebben is iets anders dan positieve onderbouwing van een laag risico.
Beoordeel de cliënt, diens activiteiten, het afgenomen product of de dienst, de verwachte transacties, het leveringskanaal en geografische factoren in samenhang. Betrek ten minste de factoren voor potentieel lager risico uit bijlage II bij de vierde anti-witwasrichtlijn. Die factoren zijn aanwijzingen voor uw beoordeling, geen automatische uitkomst. Ook een cliënt die zelf onder de Wwft valt, is niet alleen daarom laag risico.
Uw organisatiebeleid kan omschrijven bij welke kenmerken vereenvoudiging passend kan zijn. Het individuele dossier moet vervolgens laten zien dat deze cliënt daadwerkelijk aan die kenmerken voldoet. De bredere risico-inschatting blijft dus de basis. Verlaag een score niet uitsluitend omdat u meer stukken opvragen lastig vindt.
Welke onderdelen kunnen minder intensief?
De Wwft geeft geen standaardpakket met controles die u altijd mag schrappen. DNB verduidelijkt in §3.2 dat ook bij vereenvoudigd onderzoek de cliëntonderzoeksmaatregelen worden toegepast, met een intensiteit die past bij het lage risico. Vergelijk uw werkwijze daarom per onderdeel met het reguliere cliëntenonderzoek.
Onderstaande tabel biedt praktische afwegingen. Het zijn geen afzonderlijke wettelijke vrijstellingen. Iedere vereenvoudiging moet voldoende betrouwbare informatie blijven opleveren voor het betreffende onderzoeksdoel.
| Onderdeel | Mogelijke vereenvoudiging bij onderbouwd laag risico | Wat blijft nodig? |
|---|---|---|
| Identiteit van de cliënt | Een passende betrouwbare verificatiebron gebruiken zonder aanvullende documenten die geen relevant inzicht toevoegen. | Identificatie en betrouwbare verificatie; een oncontroleerbare eigen opgave is geen vervanging. |
| UBO en structuur | Minder aanvullende bewijsstukken als de eenvoudige structuur en de UBO-identiteit al voldoende zijn onderbouwd. | Vaststellen wie UBO is en redelijke verificatiemaatregelen; niet uitsluitend op UBO-registerinformatie vertrouwen. |
| Doel en beoogde aard | Een gerichte toelichting en aanwezige opdrachtgegevens gebruiken als die het doel al voldoende verklaren. | Een begrijpelijk beeld van de relatie en het verwachte gebruik van de dienstverlening. |
| Actualisering | De frequentie van herbeoordeling afstemmen op het aantoonbaar lage risico. | Actuele gegevens en reageren op relevante veranderingen, ook tussen geplande beoordelingen. |
| Controle op transacties | De diepgang en frequentie aanpassen aan het risico en de aard van uw dienstverlening. | Toereikende controle om ongebruikelijke transacties te herkennen en aan de meldplicht te voldoen. |
Een eenvoudiger bewijsaanpak voor een UBO betekent niet dat u diens identiteit onbekend mag laten. Omgekeerd is een uitgebreide verzameling identiteitsdocumenten niet in iedere laagrisicosituatie noodzakelijk. Kies informatie die het doel bereikt en motiveer waarom die volstaat. Bij tegenstrijdige gegevens vervalt de grond om zonder verder onderzoek op die informatie te vertrouwen.
Schrijf de beslissing in vier samenhangende onderdelen
- Feiten: beschrijf de cliënt, structuur, werkzaamheden en verwachte transacties met de bronnen waarop u zich baseert.
- Risicoweging: benoem de factoren voor een lager risico én de onderzochte omstandigheden die dat oordeel zouden kunnen tegenspreken.
- Maatregelen: vermeld per vereenvoudigd onderdeel wat u doet, welke extra uitvraag achterwege blijft en waarom het onderzoek toch voldoende is.
- Vervolg: leg vast wie beoordeelt of de voorwaarden blijven gelden, wanneer dat gebeurt en welke signalen tussentijds onderzoek uitlokken.
Deze indeling is een dossierhulpmiddel. Een algemene zin als “cliënt is klein en lokaal” beantwoordt geen van deze onderdelen volledig. Vermijd ook een motivering die alleen verwijst naar de risicoscore zonder de feiten erachter te bewaren. De beoordelaar moet kunnen terugvinden welke informatie bij het besluit beschikbaar was.
Wanneer kunt u niet vereenvoudigen?
Ontbreekt voldoende informatie om het risico vast te stellen, dan is laag risico niet aangetoond. Bij een hoger risico of een specifieke wettelijke verplichting tot aanvullende maatregelen geldt verscherpt cliëntenonderzoek. Een lage totaalscore mag bijzondere maatregelen voor bijvoorbeeld een PEP niet opzijzetten. Beoordeel aanwijzingen voor verhulling, afwijkende geldstromen of onjuiste gegevens inhoudelijk.
Artikel 6 vereist ook bij vereenvoudiging voldoende controle om de meldplicht na te leven. Een ongebruikelijke transactie wordt niet gewoon doordat de cliënt bij acceptatie laag risico was. Leg nieuwe informatie naast de eerdere aannames en pas het onderzoek aan zodra die aannames niet meer houdbaar zijn.
Verwar vereenvoudiging evenmin met een wettelijke uitzondering voor een specifieke activiteit of productsoort. Zo heeft artikel 7 Wwft een eigen regeling voor elektronisch geld. Die bijzondere voorwaarden vormen geen algemene toestemming om bij andere cliënten onderzoek achterwege te laten.
Uitstel van verificatie is een afzonderlijke vraag
“Laag risico” betekent niet dat u altijd eerst mag beginnen en later identiteitspapieren opvraagt. Artikel 4, derde lid, Wwft staat verificatie tijdens het aangaan van de relatie alleen onder voorwaarden toe, waaronder noodzaak om de dienstverlening niet te verstoren en weinig witwas- of terrorismefinancieringsrisico. Verificatie moet dan zo spoedig mogelijk na het eerste contact plaatsvinden. Motiveer toepassing van die uitzondering afzonderlijk.
Sluit het besluit over vereenvoudiging aan op uw review- en controleproces. Een wijziging van eigenaar, een andere dienst of onverklaarde betalingen kan eerder actie nodig maken dan het geplande beoordelingsmoment. Er bestaat geen universeel reviewinterval dat ieder laagrisicodossier automatisch voldoende actueel houdt.
Toekomstig recht: AMLR vanaf 10 juli 2027
Op 21 november 2026 geldt voor deze afweging artikel 6 Wwft. De vastgestelde AMLR bevat in artikel 33 een eigen regeling met omschreven vereenvoudigde maatregelen en voorwaarden, toepasselijk vanaf 10 juli 2027. Vergelijk uw beleid vóór die datum opnieuw met de Europese regeling en toepasselijke uitvoeringsregels. Een toekomstige mogelijkheid tot uitstel is geen grondslag voor uitstel onder het huidige recht.
Bronnen
- Wwft, artikelen 3, 4, 6, 7, 8 en 16 — Nederlandse wetgever, versie 1 juli 2026.
- DNB Q&As en Good Practices Wwft, §§3.1.4 en 3.2 — DNB, versie 2024.
- Veelgestelde vragen over de Wwft, onderzoeksvormen — BFT, geraadpleegd 21 november 2026; publicatiedatum niet vermeld.
- Verordening (EU) 2024/1624, artikelen 33 en 90 — Europees Parlement en Raad, 31 mei 2024; toekomstig toepasselijk voor dit onderwerp vanaf 10 juli 2027.
Herziening gepland vóór 10 juli 2027
De Europese anti-witwasverordening (AMLR) is grotendeels van toepassing vanaf 10 juli 2027. De redactie toetst deze pagina vóór die datum opnieuw; tot dan beschrijft hij het recht op de peildatum. Lees wat er voor uw organisatie verandert.
Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie de actuele regelgeving of een deskundige. Fout gezien? Laat het de redactie weten.
Customer Diligence is een Wwft-kennisplatform, powered by RiskResolve. Customer Diligence B.V. is op 10 november 2023 ontbonden en biedt geen diensten aan. Geen juridisch advies.
Over · Redactie en werkwijze · Contact · Privacy · Software van RiskResolve
Geen cookiesGeen tracking van personenGeen formulieren