Ga naar inhoud
Contact
BegripGeldend recht · peildatum 21 november 2026

Transactiemonitoring

Inhoud nagelopen op Volgende controle 1 jun 20274 min lezenRedactie Customer Diligence

Kort gezegdTransactiemonitoring is het volgen en beoordelen van transacties om vast te stellen of zij passen bij de kennis van de cliënt en diens risicoprofiel. De Wwft vraagt om voortdurende controle op de zakelijke relatie en de tijdens die relatie verrichte transacties, zo nodig met onderzoek naar de bron van middelen. Afwijkingen vragen beoordeling; ongebruikelijke transacties moeten worden gemeld. Deze uitleg betreft Wwft-instellingen in Europees Nederland, met als peildatum 21 november 2026. De inrichting moet passen bij de dienstverlening en risico’s.

Wat vraagt de Wwft?

Artikel 3, tweede lid, onder d, Wwft maakt voortdurende controle onderdeel van het cliëntenonderzoek. Het onderzoek stopt dus niet bij acceptatie. U vergelijkt wat tijdens de relatie gebeurt met wat u redelijkerwijs van de cliënt verwacht. Dat vraagt zowel bruikbare cliëntinformatie als aandacht voor de feitelijke handelingen.

Een transactie is daarbij breder dan een betaling via uw eigen rekening. Ook handelingen waarmee u bij dienstverlening aan de cliënt bekend raakt, kunnen onder het transactiebegrip vallen. Een administratiekantoor kan bijvoorbeeld een relevante geldstroom in de administratie tegenkomen zonder die betaling zelf uit te voeren. Voor de meldplicht tellen ook voorgenomen ongebruikelijke transacties mee.

Monitoring en een periodieke cliëntreview hangen samen, maar hebben een ander vertrekpunt. Een review kijkt opnieuw naar het cliëntbeeld; transactiemonitoring onderzoekt of handelingen daarbij passen. Een signaal kan aanleiding zijn het cliëntprofiel tussentijds te herzien. De organisatie van die herbeoordeling staat bij reviewen en monitoren.

Begin met een bruikbaar verwachtingspatroon

Beschrijf wat de cliënt doet, waarom hij uw dienst gebruikt en welke transacties daarbij te verwachten zijn. Denk aan gebruikelijke tegenpartijen, geografische betrokkenheid, betalingswijzen, omvang en frequentie. Het relevante detailniveau verschilt per soort instelling en cliënt. Een algemene omschrijving als ondernemingsactiviteiten geeft weinig houvast bij een concrete afwijking.

Maak verwachtingen toetsbaar zonder ze als onveranderlijke grenzen te behandelen. Een grotere betaling kan passen bij een aantoonbare investering, terwijl meerdere kleine betalingen samen een onverklaarbaar patroon vormen. Leg vast welke informatie het oorspronkelijke profiel ondersteunt en wanneer dat profiel is aangepast. Wijzig het niet uitsluitend om een afwijkende transactie alsnog passend te laten lijken.

Van signaal naar navolgbare beoordeling

Onderstaande route is een praktisch hulpmiddel. De wet schrijft geen universeel formulier of identieke software voor iedere instelling voor. De uitkomst moet wel laten zien dat relevante signalen inhoudelijk worden opgevolgd.

  1. Beschrijf het signaal. Noteer de betrokken handeling, het moment van ontdekking en de afwijking ten opzichte van het cliëntbeeld.
  2. Bekijk de samenhang. Betrek eerdere transacties, tegenpartijen en relevante veranderingen. Beoordeel of het signaal onderdeel is van een patroon.
  3. Onderzoek de verklaring. Vraag gericht naar doel en achtergrond en controleer de onderbouwing. Onderzoek zo nodig de bron van de gebruikte middelen.
  4. Toets de meldindicatoren. Leg vast welke indicator van toepassing is en waarom de transactie wel of niet ongebruikelijk is.
  5. Voer het vervolg uit. Meld indien verplicht, pas waar nodig het onderzoek aan en registreer het besluit met verantwoordelijke en datum.

Bij complexe of ongebruikelijk grote transacties, ongebruikelijke patronen of transacties zonder duidelijk economisch of rechtmatig doel vraagt artikel 8 Wwft onderzoek naar achtergrond en doel en verscherpte controle van de relatie. Eén van deze kenmerken kan voldoende zijn; u hoeft niet te wachten totdat ze allemaal samen voorkomen.

Automatische monitoring en menselijke beoordeling

Software kan signalen selecteren op basis van bijvoorbeeld bedragen, frequentie, landen of afwijkingen in betalingsgedrag. Een automatisch signaal is een aanleiding tot beoordeling en niet vanzelf een bewezen misstand. Omgekeerd bewijst het ontbreken van een signaal niet dat alle transacties passend zijn.

Leg praktisch vast welke gegevens worden ingelezen, wie signalen behandelt en wie controleert of signalen blijven liggen. Controleer bij systeemwijzigingen of relevante gegevens nog volledig worden verwerkt. Kijk ook naar signalen uit contact met cliënten of uit dossierstukken. Een medewerker moet zulke informatie kunnen voorleggen wanneer de software niets heeft geselecteerd.

De interne taakverdeling kan een compliancefunctionaris een beoordelende rol geven, maar de instelling blijft verantwoordelijk. Een interne doorgeleiding is geen melding bij FIU-Nederland. Zodra het ongebruikelijke karakter bekend is, mag de interne procedure de vereiste onverwijlde melding niet vertragen.

Fictief voorbeeld: een onverwachte derde

Een cliënt ontvangt volgens zijn profiel betalingen van eigen afnemers. Nu verschijnt een reeks betalingen van een onbekende derde. De behandelaar onderzoekt de zakelijke aanleiding en vergelijkt de uitleg met overeenkomsten en facturen. Een aantoonbare betalingsafspraak kan het patroon verklaren. Tegenstrijdige stukken of een onverklaarde geldroute kunnen juist aanleiding geven voor verdere beoordeling en melden.

Noteer zowel de verklaring als de controle en conclusie. Een toepasselijke objectieve indicator wordt niet opgeheven door een plausibele uitleg. De precieze toets staat bij objectieve en subjectieve indicatoren; de vervolgstappen staan bij de meldplicht.

Toekomstig recht vanaf 2027

Vanaf 10 juli 2027 wordt de AMLR voor deze verplichtingen toepasselijk. Beoordeel vóór die overgang welke aanpassingen in monitoring en melden nodig zijn; bovenstaande uitleg beschrijft de huidige Wwft.

Bronnen

Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie de actuele regelgeving of een deskundige. Fout gezien? Laat het de redactie weten.

Customer Diligence is een Wwft-kennisplatform, powered by RiskResolve. Customer Diligence B.V. is op 10 november 2023 ontbonden en biedt geen diensten aan. Geen juridisch advies.

Over · Redactie en werkwijze · Contact · Privacy · Software van RiskResolve

Geen cookiesGeen tracking van personenGeen formulieren