Wanneer mag hoger leidinggevend personeel als pseudo-UBO gelden?
U mag hoger leidinggevend personeel pas als pseudo-UBO aanmerken nadat alle mogelijke middelen om de reguliere UBO vast te stellen zijn uitgeput en er geen gronden voor verdenking bestaan. De terugval geldt als geen reguliere UBO is achterhaald of daarover twijfel resteert. Welke personen u aanwijst, hangt af van de rechtsvorm. Deze uitleg is bedoeld voor medewerkers die UBO-onderzoek uitvoeren bij Wwft-instellingen in Europees Nederland. Peildatum: 21 november 2026. Een ondoorzichtige structuur of een ontbrekend antwoord rechtvaardigt op zichzelf geen overstap naar het bestuur.
Eerst de gewone UBO-toets, daarna de terugval
De pseudo-UBO is geen alternatief dat u vrij kunt kiezen naast een eigenaar. Onderzoek eerst de toepasselijke eigendoms- en zeggenschapscriteria. Bij een gewone BV betreft dat onder meer direct of indirect meer dan 25% van aandelen, stemrechten of eigendomsbelang, maar ook zeggenschap via andere middelen. Voor andere rechtsvormen gelden andere criteria. De basisuitleg over UBO en PEP beschrijft deze verschillen.
De voorwaarden voor de terugval staan in artikel 3 Uitvoeringsbesluit Wwft 2018. Beantwoord achtereenvolgens drie vragen: heeft u alle mogelijke onderzoeksmiddelen uitgeput, ontbreekt daarna een vastgestelde reguliere UBO of bestaat daarover nog twijfel, en zijn er geen gronden voor verdenking? Een hoge risicoclassificatie is op zichzelf niet hetzelfde als een verdenking; zij kan wel intensiever onderzoek nodig maken.
Een cliënt die stukken over de uiteindelijke zeggenschap achterhoudt, heeft niet bewezen dat er geen gewone UBO is. Beschrijf welke onderzoeksvraag openblijft. Kunt u het vereiste onderzoek niet afronden, beoordeel dan de route voor onvolledig cliëntenonderzoek. Het invullen van de naam van een bestuurder herstelt dat gebrek niet.
Wie geldt voor deze terugval als hoger leidinggevend personeel?
De bijzondere definitie in het Uitvoeringsbesluit bepaalt wie in beeld komt. Een functietitel als directeur, manager of complianceverantwoordelijke is niet beslissend. Ook kunt u niet naar voorkeur één contactpersoon uit een groter statutair bestuur kiezen.
| Rechtsvorm of situatie | Terugval als aan de voorwaarden is voldaan | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| BV of NV waarop de gewone UBO-regels van toepassing zijn | Alle natuurlijke personen die statutair bestuurder zijn. | Een niet-statutaire directeur valt niet enkel door zijn titel binnen deze groep. |
| Overige rechtspersoon, bijvoorbeeld stichting of vereniging | Alle natuurlijke personen die statutair bestuurder zijn. | Onderzoek eerst de rechtsvormspecifieke rechten en feitelijke zeggenschap; geen aandeelhouders hebben is niet voldoende. |
| Personenvennootschap, bijvoorbeeld vof, maatschap of cv | Alle vennoten, behalve vennoten bij wijze van geldschieting. | Bij een cv blijft de commanditaire vennoot buiten deze terugval; diens eventuele reguliere UBO-positie moet wel worden onderzocht. |
| Kerkgenootschap | De natuurlijke personen die als bestuurder staan in het eigen statuut of, zo mogelijk, de documenten van de kerkelijke organisatie. | Hier geldt een eigen wettelijke categorie, voorafgegaan door onderzoek naar de in het statuut benoemde rechtsopvolgers. |
| Trust of soortgelijke constructie | Geen algemene terugval naar een bestuur volgens bovenstaande tabel. | Pas de eigen UBO-categorieën voor trusts toe, waaronder oprichters, trustees en begunstigden. |
Niet-uitvoerende leden van een statutair bestuur behoren eveneens tot dat bestuur. Een afzonderlijke raad van commissarissen of raad van toezicht wordt daardoor niet automatisch pseudo-UBO. Controleer de juridische positie en de benoemingsstukken. Bij buitenlandse entiteiten moet u eerst bepalen met welke wettelijke categorie de rechtsvorm vergelijkbaar is.
Welk bestuur kiest u in een concern?
Begin bij de entiteit die uw cliënt is. Kies niet zonder meer de bestuurders van de hoogste aandeelhouder. Volgens DNB, §3.1.4, ligt de terugval op het niveau van de cliënt. Is diens bestuurder een rechtspersoon, volg dan de bestuursketen tot de natuurlijke personen. Een rechtspersoon kan zelf geen pseudo-UBO zijn. Houd deze bestuursketen apart van de eigendomsketen die u eerder onderzocht.
Maak zichtbaar waarom het onderzoek is uitgeput
Een dossier met uitsluitend “geen UBO gevonden” is niet navolgbaar. Beschrijf welke personen u heeft onderzocht, op welke rechten en op basis van welke bronnen. Een UBO-verklaring kan informatie opleveren, maar vervangt de beoordeling van bijvoorbeeld statuten, aandeelhoudersgegevens, overeenkomsten en feitelijke besluitvorming niet.
- Leg de structuur vast. Benoem de cliënt, rechtsvorm, tussenliggende entiteiten en relevante rechten.
- Documenteer de gewone UBO-toets. Vermeld per mogelijke belanghebbende waarom deze wel of niet aan de criteria voldoet.
- Verantwoord de resterende twijfel. Maak duidelijk welke aanvullende bronnen zijn onderzocht en waarom geen reguliere UBO kan worden vastgesteld.
- Beoordeel verdenkingsgronden. Beschrijf de relevante feiten en de conclusie; laat dit geen ongemotiveerd standaardvinkje zijn.
- Selecteer en verifieer de juiste personen. Onderbouw hun bestuurs- of vennotenpositie en de genomen maatregelen om hun identiteit te verifiëren.
Artikel 3, tweede lid, onder b, Wwft verlangt bij hoger leidinggevend personeel noodzakelijke redelijke verificatiemaatregelen en vastlegging van die maatregelen en de ondervonden moeilijkheden. Noteer dus zowel waarom u de terugval gebruikt als hoe u de identiteit heeft onderzocht. Registratie van een pseudo-UBO maakt het overige cliëntenonderzoek niet overbodig.
Fictief voorbeeld: een stichting zonder individuele zeggenschap
Een stichting heeft vijf natuurlijke personen als statutair bestuurder. Het onderzochte stelsel geeft ieder een gelijke stem bij statutenwijziging. Niemand heeft een kwalificerend eigendomsbelang of bijzondere rechten. Ook uit de feitelijke besluitvorming en de overige onderzochte bronnen blijkt geen individuele uiteindelijke zeggenschap. De behandelaar heeft alle mogelijke middelen benut en vindt geen gronden voor verdenking.
Onder die uitdrukkelijke aannames worden alle vijf bestuurders als pseudo-UBO aangemerkt. Alleen de voorzitter opnemen zou de terugval onjuist toepassen. Blijkt later dat iemand buiten het bestuur de besluiten feitelijk bepaalt, dan moet de reguliere UBO-beoordeling opnieuw plaatsvinden.
Vanaf 10 juli 2027 verandert de systematiek
De huidige terugval merkt hoger leidinggevend personeel onder voorwaarden als UBO aan. De vastgestelde AMLR schrijft vanaf 10 juli 2027 in artikel 22, tweede lid, een andere vastlegging voor: registreren dat geen uiteindelijk begunstigde is geïdentificeerd en vervolgens de hogere leidinggevenden identificeren en hun identiteit verifiëren, met de daar geregelde uitzonderingen. Neem de huidige kwalificatie daarom niet ongewijzigd over in toekomstige formulieren. De UBO-veranderingen vanaf 2027 worden afzonderlijk uitgewerkt.
Bronnen
- Uitvoeringsbesluit Wwft 2018, artikel 3 — Nederlandse wetgever, versie 30 april 2026.
- Wwft, artikel 3, tweede lid, onder b — Nederlandse wetgever, versie 1 juli 2026.
- DNB Q&As en Good Practices Wwft, §3.1.4 — DNB, versie 2024.
- Verordening (EU) 2024/1624, artikelen 22 en 90 — Europees Parlement en Raad, 31 mei 2024; toekomstig toepasselijk voor dit onderwerp vanaf 10 juli 2027.
Herziening gepland vóór 10 juli 2027
De Europese anti-witwasverordening (AMLR) is grotendeels van toepassing vanaf 10 juli 2027. De redactie toetst deze pagina vóór die datum opnieuw; tot dan beschrijft hij het recht op de peildatum. Lees wat er voor uw organisatie verandert.
Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie de actuele regelgeving of een deskundige. Fout gezien? Laat het de redactie weten.
Customer Diligence is een Wwft-kennisplatform, powered by RiskResolve. Customer Diligence B.V. is op 10 november 2023 ontbonden en biedt geen diensten aan. Geen juridisch advies.
Over · Redactie en werkwijze · Contact · Privacy · Software van RiskResolve
Geen cookiesGeen tracking van personenGeen formulieren