Ga naar inhoud
Contact
BegripGeldend recht · peildatum 21 november 2026

Wwft: FATF

Inhoud nagelopen op Volgende controle 21 mei 20273 min lezenRedactie Customer Diligence

Kort gezegdDe Financial Action Task Force (FATF) stelt internationale standaarden vast tegen witwassen, terrorismefinanciering en financiering van de verspreiding van massavernietigingswapens. Zij beoordeelt landen en publiceert lijsten van landen met tekortkomingen. Voor Nederlandse Wwft-instellingen zijn die publicaties relevant voor de risicobeoordeling, maar de concrete verplichtingen volgen uit toepasselijke Europese en Nederlandse regels. Een FATF-vermelding is niet hetzelfde als een EU-hoogrisicoaanwijzing of een sanctie. Deze begripsuitleg gaat uit van 21 november 2026.

Wat is de FATF?

De FATF is een intergouvernementeel samenwerkingsverband, opgericht door de G7 in 1989. Nederland is lid. De organisatie ontwikkelt normen voor nationale stelsels, onderzoekt nieuwe misbruikmethoden en bevordert internationale samenwerking. Zij behandelt geen Nederlandse cliëntdossiers en ontvangt niet de ongebruikelijke transacties die instellingen op grond van de Wwft melden. Daarvoor is FIU-Nederland het aangewezen meldpunt.

Aanbevelingen als internationale standaard

De 40 aanbevelingen vormen samen met de toelichtingen en begripsbepalingen de FATF-standaard. Zij gaan onder meer over cliëntenonderzoek, uiteindelijk belanghebbenden, meldingen, toezicht, opsporing en samenwerking tussen landen. De risicogebaseerde benadering is daarbij essentieel: landen en instellingen moeten risico’s begrijpen en maatregelen daarop afstemmen.

Landen verbinden zich aan invoering van deze standaard in hun eigen stelsel. Dat betekent niet dat een nieuwe FATF-aanbeveling onmiddellijk een zelfstandige Nederlandse wettelijke verplichting voor iedere instelling wordt. De EU verwerkt internationale standaarden in haar regelgeving; Nederland doet dat onder meer via de Wwft. De geschiedenis daarvan staat bij de anti-witwasrichtlijnen. Controleer bij een wijziging dus zowel de FATF-publicatie als de toepasselijke wetgeving.

Wat beoordeelt een landenevaluatie?

In een mutual evaluation onderzoeken deskundigen uit andere landen hoe het nationale stelsel functioneert. De beoordeling kent twee kanten: zijn de noodzakelijke regels en bevoegdheden aanwezig, en leveren zij in de praktijk voldoende resultaat op? Een land kan formeel veel regels hebben en toch onvoldoende effectief zijn in bijvoorbeeld het opsporen van geldstromen.

Na de evaluatie volgt een rapport met bevindingen en aanbevelingen. Via vervolgbeoordelingen wordt nagegaan of tekortkomingen worden hersteld. Zo’n rapport kan uw inzicht in landenrisico’s verbeteren, maar is geen oordeel over de betrouwbaarheid van iedere individuele cliënt uit dat land. Ook FATF-rapporten over witwasmethoden bieden aanknopingspunten voor gerichte onderzoeksvragen.

Grijze en zwarte lijst zijn verschillend

  • Verscherpte monitoring, vaak de grijze lijst genoemd: landen werken met de FATF aan herstel van strategische tekortkomingen. De FATF roept voor deze categorie niet automatisch op tot verscherpt cliëntenonderzoek. Verwerk de informatie wel in uw risicobeoordeling.
  • Hoogrisicolanden met een oproep tot actie, vaak de zwarte lijst genoemd: hierbij vraagt de FATF om verscherpt onderzoek en in de ernstigste gevallen tegenmaatregelen. Lees de concrete verklaring; de verlangde reactie kan verschillen.

Gebruik de actuele FATF-publicaties. Controleer daarnaast de geldende versie van de EU-verordening over derde landen met een hoog risico en de actuele sanctieregels via het overzicht internationale sancties. Deze kaders hebben verschillende rechtsgevolgen en veranderen niet noodzakelijk tegelijk.

Praktische route bij een landensignaal

  1. Leg vast welk land bij de cliënt, eigendomsstructuur of transactie betrokken is en waarom dat relevant is.
  2. Noteer de geraadpleegde lijst, versie en datum. Maak onderscheid tussen FATF-monitoring, een EU-aanwijzing en sancties.
  3. Beoordeel welke wettelijke maatregelen nodig zijn. Bij een EU-hoogrisicoaanwijzing zijn onder meer de verscherpte maatregelen uit de Wwft relevant; een eigen lage score zet deze niet opzij.
  4. Onderbouw de aanvullende onderzoeksvragen en volg veranderingen in de lijsten op. Bewaar de reden van uw besluit, niet uitsluitend een schermafbeelding.

Een lijstvermelding bewijst geen witwassen; afwezigheid van een vermelding bewijst evenmin een laag risico. De uitwerking staat bij hoge risicolanden, verscherpt cliëntenonderzoek en de sanctiecheck.

Bronnen

Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie de actuele regelgeving of een deskundige. Fout gezien? Laat het de redactie weten.

Customer Diligence is een Wwft-kennisplatform, powered by RiskResolve. Customer Diligence B.V. is op 10 november 2023 ontbonden en biedt geen diensten aan. Geen juridisch advies.

Over · Redactie en werkwijze · Contact · Privacy · Software van RiskResolve

Geen cookiesGeen tracking van personenGeen formulieren