Wwft: Hoog risicoland
Kort gezegdHoge risicolanden zijn binnen de Wwft landen waarvan de tekortkomingen in de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering extra aandacht vragen. De EU-lijst van derde landen met hoog risico heeft specifieke wettelijke gevolgen; de FATF publiceert daarnaast twee eigen lijsten. Deze lijsten zijn niet onderling uitwisselbaar en verschillen van sanctielijsten. Controleer steeds de actuele publicaties en de concrete band met de cliënt of transactie. Deze uitleg betreft Europees Nederland, met als peildatum 21 november 2026.
Welke lijsten zijn er?
De Europese Commissie wijst derde landen aan met strategische tekortkomingen in hun nationale stelsel tegen witwassen en terrorismefinanciering. De aanwijzing staat in de bijlage bij Gedelegeerde Verordening (EU) 2016/1675. Bekijk via EUR-Lex de actuele geconsolideerde versie en eventuele recentere wijzigingen. Een aankondiging van een wijziging en de datum waarop die juridisch gaat gelden kunnen verschillen.
De FATF beoordeelt eveneens landenstelsels, maar onderscheidt twee categorieën. De actuele publicaties staan samen op de FATF-overzichtspagina. Neem niet uitsluitend een oude landenlijst uit een handboek of screeningssysteem over.
| Lijst | Betekenis | Gevolg voor uw beoordeling |
|---|---|---|
| EU: derde landen met hoog risico | Aanwijzing door de Europese Commissie. | Toets de specifieke Wwft-verplichtingen voor de cliënt, relatie en transactie. |
| FATF: High-Risk Jurisdictions subject to a Call for Action | Ernstige tekortkomingen waarvoor de FATF oproept tot verscherpt onderzoek en, in de zwaarste gevallen, tegenmaatregelen. | Lees de oproep per land en controleer welke maatregelen juridisch toepasselijk zijn. |
| FATF: Jurisdictions under Increased Monitoring | Landen werken onder verscherpte opvolging aan afgesproken verbeteringen; vaak de grijze lijst genoemd. | Betrek de bevindingen in de risicoanalyse. De FATF verlangt uitsluitend wegens deze plaatsing geen algemeen verscherpt onderzoek. |
| Sanctielijsten en sanctieregelingen | Afzonderlijke verboden en beperkingen voor onder meer personen, entiteiten, goederen en diensten. | Controleer de toepasselijke sancties naast het Wwft-landenrisico. |
Wat verbindt de Wwft aan landenrisico?
Volgens artikel 8 Wwft is verscherpt cliëntenonderzoek verplicht wanneer de cliënt woont, gevestigd is of zijn zetel heeft in een door de Europese Commissie aangewezen hoogrisicoland. Ook een zakelijke relatie of transactie die op andere gronden een hoger risico meebrengt, vereist verscherpt onderzoek. Alleen het onderscheid binnenland of buitenland is daarom onvoldoende.
Daarnaast ziet artikel 9 Wwft op transacties, zakelijke relaties en correspondentbankrelaties die gerelateerd zijn aan EU-hoogrisicolanden. Die bepaling is dus niet beperkt tot het vestigingsadres van de cliënt. Zij verlangt aanvullende onderzoeksmaatregelen en verscherpte controle. De concrete uitvoering hoort bij verscherpt cliëntenonderzoek; een hogere risicoscore zonder opvolging volstaat niet.
Breng daarom de relevante geografische banden in kaart, zoals vestiging, activiteiten, herkomst en bestemming van geld en betrokken partijen. Nationaliteit alleen is geen vervanging voor die analyse. Andersom betekent afwezigheid op een lijst niet automatisch dat het risico laag is. Ook andere betrouwbare informatie over de concrete relatie kan zwaarder onderzoek nodig maken.
Een controleerbare route voor het dossier
- Beschrijf de band. Noteer welk land betrokken is en hoe: via de cliënt, een transactie, een UBO of een andere relevante partij.
- Controleer iedere bron afzonderlijk. Leg de geraadpleegde EU- en FATF-publicatie, versie en controledatum vast. Controleer sancties via de actuele officiële informatie.
- Bepaal de gevolgen. Onderscheid wettelijk verplichte maatregelen, verdere risicogebaseerde keuzes en eventuele sanctieverboden.
- Leg de opvolging vast. Noteer wie de beoordeling uitvoert, welke maatregelen volgen en welke omstandigheden een nieuwe beoordeling nodig maken.
Dit is een praktisch dossierhulpmiddel. Een schermafbeelding met uitsluitend een landnaam laat niet zien waarom die uitkomst voor deze cliënt relevant is. Bewaar ook de inhoudelijke conclusie en de gebruikte bronverwijzing. Bij een lijstwijziging beoordeelt u welke bestaande relaties geraakt worden; schrapping van een land wist andere risicofactoren niet uit.
Geen automatisch transactieverbod of meldplicht
Een EU- of FATF-vermelding betekent op zichzelf geen algemeen verbod op zakendoen. Een afzonderlijke sanctieregeling kan wel beperkende maatregelen opleggen. Raadpleeg daarvoor de actuele sanctie-informatie van de Rijksoverheid en de daarin ontsloten officiële lijsten en regelingen.
Beoordeel melden eveneens afzonderlijk: de toepasselijke indicatoren bepalen of een verrichte of voorgenomen transactie ongebruikelijk is. De vroegere algemene objectieve indicator voor EU-hoogrisicolanden is vervallen. De uitleg over de Wwft-meldplicht beschrijft het vervolg.
Toekomstig recht vanaf 2027
De AMLR wordt voor dit onderwerp vanaf 10 juli 2027 toepasselijk. Controleer vóór die overgang het Europese landenregime en de bijbehorende maatregelen opnieuw; bovenstaande uitleg volgt de huidige Wwft.
Bronnen
- Wwft, artikelen 8 en 9 — Nederlandse wetgever.
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2016/1675 en wijzigingen — Europese Commissie.
- Actuele FATF-lijsten — FATF.
- Jurisdictions under Increased Monitoring — FATF.
- High-Risk Jurisdictions subject to a Call for Action — FATF.
- Internationale sancties — Rijksoverheid.
- Vervallen objectieve indicator hoogrisicolanden — Nederlandse wetgever.
- Voorbereiding op nieuwe Europese regels — AFM.
Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie de actuele regelgeving of een deskundige. Fout gezien? Laat het de redactie weten.
Customer Diligence is een Wwft-kennisplatform, powered by RiskResolve. Customer Diligence B.V. is op 10 november 2023 ontbonden en biedt geen diensten aan. Geen juridisch advies.
Over · Redactie en werkwijze · Contact · Privacy · Software van RiskResolve
Geen cookiesGeen tracking van personenGeen formulieren