Wat doet u als het cliëntenonderzoek niet kan worden afgerond?
Als het vereiste cliëntenonderzoek onvoldoende resultaat oplevert, mag u de zakelijke relatie in beginsel niet aangaan of de transactie niet uitvoeren; een bestaande relatie moet u beëindigen als u niet aan de toepasselijke onderzoekseisen kunt voldoen. Beoordeel daarnaast afzonderlijk of een FIU-melding verplicht is. Een ontbrekend stuk is niet automatisch een melding. Deze beslisroute is bedoeld voor dossierbehandelaars en complianceverantwoordelijken van Wwft-instellingen in Europees Nederland. Peildatum: 21 november 2026. Stel eerst vast welke informatie werkelijk noodzakelijk is en of een wettelijke uitzondering geldt.
Wanneer is onderzoek werkelijk onvolledig?
Een leeg veld in uw intakeformulier is iets anders dan een onbereikt wettelijk onderzoeksresultaat. Beschrijf eerst wat u niet kunt vaststellen: de identiteit van de cliënt, de UBO, de bevoegdheid van een vertegenwoordiger of bijvoorbeeld het doel van de relatie. Gebruik de onderdelen van het cliëntenonderzoek als referentie. Uw eigen documentenlijst helpt bij de uitvoering, maar bepaalt niet zelfstandig wat de wet vereist.
Is een gevraagd stuk onleesbaar, niet beschikbaar of vervangen door een ander betrouwbaar bewijsstuk? Beoordeel of u het benodigde resultaat langs een andere passende weg kunt bereiken. Leg uit wat het alternatieve bewijs aantoont. Ontbreekt alleen een intern voorkeurdocument terwijl de relevante feiten voldoende zijn vastgesteld, dan is dat niet zonder meer mislukt cliëntenonderzoek. Een onbekende uiteindelijke eigenaar achter een onverklaarde structuur is wel een inhoudelijk probleem.
Controleer ook of cliëntenonderzoek voor deze activiteit verplicht is en welke bijzondere regels gelden. Artikel 5 Wwft bevat bijvoorbeeld een afwijking voor de gevallen van vereenvoudigd cliëntenonderzoek en de specifieke uitzondering voor elektronisch geld. Deze regelingen mag u niet gebruiken om een dossier met onbekende risico's alsnog als laag risico te behandelen.
Drie besluiten die u afzonderlijk vastlegt
De routes hieronder kunnen elkaar opvolgen of naast elkaar spelen. Een informatieverzoek stelt een al ontstane meldplicht niet uit. De wettelijke basis voor weigering en beëindiging staat in artikel 5 Wwft; de meldbeoordeling heeft een eigen grondslag.
| Besluit | Wanneer? | Wat legt u vast? |
|---|---|---|
| Gericht aanvullen | Een noodzakelijk gegeven ontbreekt, maar nader onderzoek kan nog duidelijkheid geven. | De open vraag, geschikt bewijs, verantwoordelijke en intern vervolgmoment; ook welke werkzaamheden zolang niet kunnen doorgaan. |
| Niet aangaan of beëindigen | Het toepasselijke cliëntenonderzoek levert niet het vereiste resultaat op. | Het ontbrekende onderzoeksresultaat, de verrichte inspanningen en het besluit over dienstverlening. |
| Melden aan FIU-Nederland | Een toepasselijke meldgrond is vervuld, waaronder mislukt onderzoek met indicaties van betrokkenheid bij witwassen of terrorismefinanciering. | De feiten, meldgrond, beoordeling en redenen waarom het onderzoek mislukte of de relatie eindigde. |
Maak de laatste uitvraag concreet
Een herhaling van “stuur alle stukken” helpt zelden. Benoem welke informatie nodig is, waarom die voor het onderzoek relevant is en welke alternatieve onderbouwing bruikbaar kan zijn. Geef de cliënt gelegenheid een misverstand of praktische belemmering uit te leggen. Maak onderscheid tussen niet kunnen leveren en niet willen meewerken, zonder aan een van beide automatisch een strafrechtelijke conclusie te verbinden.
Leg een intern beoordelingsmoment vast dat past bij de urgentie en het risico. Er is hiermee geen algemene wettelijke hersteltermijn gegeven. Voor een nieuwe relatie blijft de wettelijke toegangspoort gelden. Artikel 4 Wwft kent beperkte uitzonderingen op het verificatiemoment, onder voorwaarden. Commerciële haast of de belofte later stukken te sturen is op zichzelf geen uitzondering.
Neem bij een bestaande cliënt een uitvoerbaar besluit
Een bestaande cliënt kan bij actualisering noodzakelijke informatie weigeren. Onderzoek wat daardoor niet meer kan worden vastgesteld. Als u niet aan de toepasselijke onderzoekseisen kunt voldoen, schrijft artikel 5 beëindiging voor. Laat de verantwoordelijke functionaris de uitvoering beoordelen, mede aan de hand van eventuele sectorale en contractuele verplichtingen. Die beoordeling geeft geen algemene toestemming om onbeperkt door te werken.
Een bestuurdersverklaring lost een verhulde eigendomsstructuur niet vanzelf op. De pseudo-UBO is een wettelijke terugval onder voorwaarden, waaronder uitgeput onderzoek en het ontbreken van gronden voor verdenking. Gebruik die route niet om een onwillige cliënt of onverklaarde zeggenschap administratief af te handelen.
Wanneer komt melden erbij?
Artikel 16, vierde lid, Wwft verbindt aan mislukt cliëntenonderzoek of beëindiging wegens onvoldoende onderzoek een meldplicht wanneer er tevens indicaties zijn dat de cliënt betrokken is bij witwassen of terrorismefinanciering. Noteer die indicaties concreet. Alleen “dossier niet compleet” verklaart niet waarom deze meldgrond aanwezig is. De BFT-leidraad behandelt dit onderscheid in paragraaf 9.1.4.
Beoordeel daarnaast of een verrichte of voorgenomen transactie op grond van de toepasselijke indicatoren ongebruikelijk is. Dat kan ook wanneer het cliëntenonderzoek wel slaagt. U hoeft witwassen niet te bewijzen. Zodra de meldplicht ontstaat, geldt onverwijld melden; wacht niet op de laatste ontbrekende bijlage. Zie de uitleg over de meldplicht voor het algemene proces.
Houd bij communicatie met de cliënt rekening met het meldgeheim van artikel 23 Wwft. U kunt noodzakelijke onderzoeksvragen stellen en het dienstverleningsbesluit toelichten zonder een FIU-melding bekend te maken. Beoordeel de inhoud van uw toelichting zorgvuldig; voeg een interne meldnotitie niet toe aan een afwijzingsbrief.
Een korte besluitnotitie voor het dossier
- Welke wettelijke onderzoeksuitkomst ontbreekt, en waarom is die nodig voor deze opdracht?
- Welke bronnen en antwoorden heeft u beoordeeld, inclusief alternatieve bewijsstukken?
- Waarom is verder onderzoek nog zinvol, of waarom kan het onderzoek niet slagen?
- Welk besluit is genomen over acceptatie, uitvoering of beëindiging, door wie en wanneer?
- Welke meldgronden zijn afzonderlijk beoordeeld en wat was de onderbouwde uitkomst?
Deze notitie is een praktische indeling, geen wettelijk voorgeschreven formulier. Bewaar de onderliggende stukken zodanig dat een volgende beoordelaar de gevolgde redenering kan controleren.
Toekomstig kader vanaf 10 juli 2027
Op de peildatum berust deze beslisroute op de Wwft. De vastgestelde AMLR wordt voor dit onderwerp vanaf 10 juli 2027 toepasselijk. Artikel 21 bevat dan het kader voor onuitvoerbaar cliëntenonderzoek. Controleer vóór die overgang de beslisroute en de aansluiting op het meldproces opnieuw. Neem toekomstige bepalingen niet alvast over als huidige Nederlandse grondslag.
Bronnen
- Wwft, artikelen 3–7, 16 en 23 — Nederlandse wetgever, versie 1 juli 2026.
- Specifieke leidraad Wwft voor accountants, belastingadviseurs en administratiekantoren, §9.1.4 — BFT, 24 oktober 2024.
- DNB Q&As en Good Practices Wwft, §3.6 — DNB, versie 2024.
- Verordening (EU) 2024/1624, artikelen 21 en 90 — Europees Parlement en Raad, 31 mei 2024; toekomstig toepasselijk voor dit onderwerp vanaf 10 juli 2027.
Herziening gepland vóór 10 juli 2027
De Europese anti-witwasverordening (AMLR) is grotendeels van toepassing vanaf 10 juli 2027. De redactie toetst deze pagina vóór die datum opnieuw; tot dan beschrijft hij het recht op de peildatum. Lees wat er voor uw organisatie verandert.
Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie de actuele regelgeving of een deskundige. Fout gezien? Laat het de redactie weten.
Customer Diligence is een Wwft-kennisplatform, powered by RiskResolve. Customer Diligence B.V. is op 10 november 2023 ontbonden en biedt geen diensten aan. Geen juridisch advies.
Over · Redactie en werkwijze · Contact · Privacy · Software van RiskResolve
Geen cookiesGeen tracking van personenGeen formulieren