Hoe wordt de hoogte van een Wwft-boete bepaald?
De hoogte van een Wwft-boete volgt uit de overtreden bepaling, de bijbehorende boetecategorie en de omstandigheden van de overtreding en de overtreder. Het wettelijke basisbedrag is een vertrekpunt; het maximumbedrag is geen voorspelling van uw boete. Voor bestuurders en complianceverantwoordelijken van Wwft-instellingen in Europees Nederland beschrijft deze uitleg de stand op 21 november 2026. Controleer daarnaast de overtredingsdatum, het toepasselijke toezichthoudersbeleid en eventuele bijzondere omzet- of voordeelregels. Boetehoogte, betaling en openbaarmaking vragen ieder een afzonderlijke beoordeling.
Begin bij de overtreding, niet bij het genoemde bedrag
Een boetevoornemen moet duidelijk maken welke gedraging of welk nalaten aan welke overtreder wordt toegerekend. Noteer de overtreden bepaling, het artikellid, de onderzochte periode en de feiten waarop de toezichthouder zich baseert. Controleer vervolgens of die verplichting voor uw instelling en activiteit gold. Een tekortkoming in één dossier en een structurele tekortkoming in uw werkwijze kunnen een verschillende betekenis hebben voor de ernst en duur.
Artikel 30 Wwft regelt de boetebevoegdheid. Artikel 13 van het Besluit bestuurlijke boetes financiële sector koppelt Wwft-voorschriften aan categorieën. Zo zijn de daar genoemde onderdelen van artikel 3 over cliëntenonderzoek en artikel 16 over melden ingedeeld in categorie 3. De verplichtingen uit artikel 33 over vastlegging en artikel 35 over personeel en opleiding staan in categorie 2. De precieze geschonden norm bepaalt de indeling; een toezichthouder kiest niet vrij een categorie op basis van de omvang van uw kantoor.
Welke basis- en maximumbedragen gelden?
Onderstaande bedragen komen uit artikel 31 Wwft. De algemene tabel kent voor iedere categorie een minimum van € 0. Dat betekent niet dat een vastgestelde overtreding zonder gevolgen blijft.
| Categorie of bijzondere groep | Basisbedrag | Gewoon maximum per overtreding |
|---|---|---|
| Categorie 1 | € 10.000 | € 10.000 |
| Categorie 2 | € 500.000 | € 1.000.000 |
| Categorie 3, algemene regeling | € 2.000.000 | € 4.000.000 |
| Categorie 3, instellingen en beheerders bedoeld in artikel 31 lid 3 | € 2.500.000 | € 5.000.000 |
De bijzondere groep verwijst naar artikel 1a, tweede, derde en vierde lid, onderdeel f, en de daar bedoelde beheerders uit het zesde lid. Stel de toepasselijke instellingencategorie vast voordat u een bedrag overneemt. Deze tabel bevat bovendien niet alle mogelijke maxima: recidive, omzet en verkregen voordeel kunnen tot een andere bovengrens leiden.
Van wettelijk vertrekpunt naar individuele boete
Bij categorie 2 en 3 voorziet het boetebesluit in aanpassing van het basisbedrag wegens ernst of duur, en afzonderlijk wegens verwijtbaarheid. Beide aanpassingen kunnen maximaal 50% omhoog of omlaag bedragen. De toezichthouder moet ook rekening houden met draagkracht en toepasselijke omstandigheden, zoals medewerking en maatregelen tegen herhaling. Volgens artikel 5:41 Awb wordt geen boete opgelegd voor zover de overtreding niet verwijtbaar is. Alleen stellen dat niemand opzettelijk de wet wilde overtreden, is daarvoor onvoldoende onderbouwing.
Het Boetetoemetingsbeleid BFT 2025 werkt voor BFT-zaken met een omzetbenadering binnen het wettelijke kader. Het noemt als vertrekpunten 1% van de meest recente bekende jaaromzet bij overtreding van artikel 3, 2% bij artikel 8 en 3% bij artikel 16. Binnen de beschreven bandbreedte van 1–5% volgen aanpassingen, waarna passendheid en draagkracht worden beoordeeld. Dit zijn beleidsuitgangspunten van BFT, geen landelijke tarieven en geen gegarandeerde eindbedragen. Het beleid bevat bovendien een gunstigheidsregel voor overtredingen die vóór de inwerkingtreding zijn begaan of aangevangen.
Recidive, omzet en voordeel zijn verschillende routes
- Recidive: bij eenzelfde overtreding binnen de wettelijke periode van vijf jaar na een eerdere boete verdubbelt artikel 31 lid 4 het toepasselijke maximum; artikel 3 van het boetebesluit regelt verdubbeling van de volgens artikel 2 vastgestelde boete.
- Omzetmaximum: artikel 32 Wwft kent voor de daarin aangewezen instellingen en beheerders bij categorie 3 een maximum van 20% van de netto-omzet in het voorafgaande boekjaar, als dat hoger is dan tweemaal het maximum uit artikel 31 lid 3. Bij een groep kan de geconsolideerde omzet van de uiteindelijke moederonderneming bepalend zijn.
- Verkregen voordeel: artikel 32a maakt een boete mogelijk tot tweemaal het voordeel dat door de overtreding is verkregen, in afwijking van de andere genoemde maxima.
Tel deze routes niet zonder meer bij elkaar op. Laat in het voornemen aanwijzen welke grondslag wordt gebruikt en welke berekening daarbij hoort. Onderscheid het wettelijke omzetmaximum ook van een omzetpercentage waarmee BFT de individuele boete bepaalt.
Controlelijst voor uw reactie op het voornemen
- Feiten: verbind iedere verweten tekortkoming aan de juiste periode en bewijsstukken; benoem concrete onjuistheden.
- Recht: controleer de toen geldende norm, boetecategorie en instellingencategorie. Laat ook beoordelen of later gunstiger sanctierecht relevant is.
- Berekening: vraag om inzicht in basisbedrag, verhogingen, verlagingen en de gebruikte omzet- of voordeelgegevens.
- Omstandigheden: onderbouw duur, verwijtbaarheid en herstel met gedateerde stukken. Een nieuw beleid bewijst niet dat de eerdere werkwijze voldeed.
- Draagkracht: lever de financiële gegevens aan die uw beroep op beperkte draagkracht ondersteunen; een algemene verwijzing naar liquiditeitsdruk is weinig concreet.
- Meerdere overtredingen: controleer zowel de afzonderlijke bedragen als de evenredigheid van het totaal.
Een eerdere waarschuwing van de toezichthouder is een ander instrument dan een boete. Ook herstel wist een eerdere overtreding niet automatisch uit. Bewaak daarom naast herstel de termijn voor uw zienswijze of bezwaar. Een lager boetebedrag betekent evenmin dat openbaarmaking vervalt: daarvoor gelden afzonderlijke wettelijke criteria.
Bronnen
- Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, artikelen 30–32a — wetgever, versie 1 juli 2026.
- Besluit bestuurlijke boetes financiële sector, artikelen 1b–4 en 13 — wetgever, versie 30 oktober 2026.
- Algemene wet bestuursrecht, artikelen 5:41 en 5:46 — wetgever, versie 10 november 2026.
- Boetetoemetingsbeleid BFT 2025 — BFT, Staatscourant 2025, 24508, 18 juli 2025.
- Gevolgen van onderzoek — BFT, geraadpleegd 21 november 2026.
Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie de actuele regelgeving of een deskundige. Fout gezien? Laat het de redactie weten.
Customer Diligence is een Wwft-kennisplatform, powered by RiskResolve. Customer Diligence B.V. is op 10 november 2023 ontbonden en biedt geen diensten aan. Geen juridisch advies.
Over · Redactie en werkwijze · Contact · Privacy · Software van RiskResolve
Geen cookiesGeen tracking van personenGeen formulieren