Contant betalen vanaf € 3.000: regels, uitzonderingen en voorbeelden
Sinds 1 januari 2026 mogen beroeps- en bedrijfsmatige handelaren in goederen geen contante betalingen van € 3.000 of meer verrichten of accepteren. Ook samenhangende contante deelbetalingen tellen mee. Deze uitleg is bedoeld voor handelaren en Wwft-professionals in Europees Nederland, met als peildatum 21 november 2026. Het verbod geldt nu niet voor diensten of verkoop tussen particulieren onderling. Een betaalverbod is bovendien iets anders dan cliëntenonderzoek of meldplicht: die verplichtingen hangen af van de activiteit. De Europese uitbreiding vanaf 10 juli 2027 is toekomstig recht.
De grens geldt vanaf € 3.000
De grens is inclusief: precies € 3.000 contant is verboden voor de betrokken goederenhandel. Een contante betaling van € 2.999,99 valt op zichzelf onder die grens. De regel ziet zowel op ontvangen als op betalen en geldt ook voor de tegenwaarde in buitenlandse valuta. Het betreft handelen in of vanuit Nederland. Laat bij grensoverschrijdende situaties afzonderlijk beoordelen welke nationale regels naast elkaar gelden.
De officiële leidraad over het contantenverbod bevat de wettekst en de uitleg over samenhangende transacties. De DFEI-uitleg bevestigt dat contante aanbetalingen onder de grens mogelijk blijven. Kijk daarbij naar het totale contante gedeelte van de samenhangende betalingen, niet alleen naar de laatste kasontvangst.
Voor welke activiteiten geldt welke regel?
| Activiteit in 2026 | Contantenverbod | Afzonderlijk aandachtspunt |
|---|---|---|
| Beroeps- of bedrijfsmatige aan- en verkoop van goederen | Van toepassing vanaf € 3.000 contant. | Gewone goederenhandel brengt sinds 1 januari 2026 op zichzelf geen reguliere Wwft-onderzoeks- of meldplicht meer mee. |
| Kunsthandel | Eveneens van toepassing. | Bij girale transacties van € 10.000 of meer blijven de reguliere Wwft-verplichtingen gelden. |
| Pandhuizen | Van toepassing bij aan- en verkoop van goederen. | Voor pandbeleningen blijven de eigen Wwft-regels relevant. |
| Bemiddeling bij aangewezen waardevolle zaken | De bemiddelingsdienst valt nu buiten dit goederenverbod. | De bestaande onderzoeks- en meldverplichtingen voor deze bemiddelaars blijven gelden. |
| Diensten en verkoop tussen particulieren onderling | Vallen nu buiten dit specifieke verbod. | Andere wettelijke verplichtingen kunnen wel van toepassing zijn. |
Een particulier die koopt bij een professionele handelaar valt dus niet onder de uitzondering voor particuliere onderlinge handel. Verricht een ondernemer verschillende activiteiten, beoordeel deze dan afzonderlijk. Lees ook voor wie de Wwft geldt en de verdieping over kunsthandel.
Optellen voorkomt omzeiling
Een aanbetaling en een restbetaling voor hetzelfde goed horen bij elkaar. Ook verschillende facturen, levermomenten of betalers kunnen onderdeel zijn van samenhangende handelingen. Een ander factuurnummer maakt een verboden betaling niet toegestaan. Beoordeel het verband aan de hand van de feitelijke aankoop, de betrokken partijen en de betalingsafspraken.
Maak bij twijfel duidelijk welke feiten u nog nodig heeft. De reden voor meerdere betalingen kan relevant zijn, maar een verklaring van de koper neemt de wettelijke grens niet weg. Noteer waarom betalingen wel of niet samenhangen. De leidraad behandelt dit als een beoordeling van de omstandigheden; gebruik geen zelfbedachte vaste periode waarbuiten betalingen automatisch los van elkaar zouden staan.
Fictief praktijkvoorbeeld: één aankoop, verschillende betaalkeuzes
Een consument koopt bij een winkel één meubel voor € 3.000. Onderstaande varianten betreffen telkens diezelfde fictieve aankoop. Ze laten zien dat het totale contante gedeelte bepalend is.
| Betaalafspraak | Uitkomst voor dit verbod |
|---|---|
| € 2.999,99 contant en € 0,01 via de bank | Het contante gedeelte blijft onder de grens, mits geen andere samenhangende contante betalingen bestaan. |
| € 3.000 volledig contant | Verboden: het grensbedrag is bereikt. |
| € 1.500 contante aanbetaling en € 1.500 contant bij levering | Verboden: de contante deelbetalingen bedragen samen € 3.000. |
| € 1.500 contante aanbetaling en € 1.500 via de bank | Het contante gedeelte blijft onder de grens, onder dezelfde voorwaarde van ontbrekende andere samenhangende contante betalingen. |
Leg een uitvoerbare betaalprocedure vast
- Bespreek de betaalwijze voordat een aankoop of aanbetaling wordt verwerkt.
- Koppel aanbetalingen en restbetalingen aan dezelfde aankoopregistratie.
- Zorg dat medewerkers eerdere contante bedragen kunnen herkennen.
- Laat twijfel over samenhang beoordelen voordat een volgende betaling wordt aangenomen.
- Leg een geweigerde betaalwijze en de afgesproken toegestane betaalroute zakelijk vast.
Deze werkafspraken helpen het verbod toe te passen. Zij maken een gewone goederenhandelaar niet automatisch verplicht tot een volledig Wwft-cliëntendossier. DFEI houdt toezicht op het contantenverbod.
Wanneer is melden aan FIU-Nederland aan de orde?
Een overtreding betekent niet automatisch dat iedere waarnemer een FIU-melding moet doen. Een instelling met een zelfstandige Wwft-meldplicht moet beoordelen of haar toepasselijke indicatoren tot een melding leiden. FIU-Nederland noemt een vermoede overtreding als mogelijke aanleiding voor een melding op basis van de subjectieve indicator. Houd die beoordeling gescheiden van de beslissing om contanten te weigeren. Zie ook de uitleg over de meldplicht.
Toekomstig recht: vanaf 10 juli 2027
Vanaf 10 juli 2027 wordt het Europese AMLR-kader voor grote contante betalingen toepasselijk, ook voor diensten. De verordening kent een Europese bovengrens en ruimte voor lagere nationale limieten. Dat maakt de huidige Nederlandse grens niet automatisch ruimer. Voor bepaalde handelaren in aangewezen goederen ontstaan dan aanvullende verplichtingen. Controleer vóór die datum de Nederlandse uitwerking, sectorvoorwaarden en drempels; deze toekomstige uitbreiding geldt nog niet op de peildatum.
Bronnen
- Verbod op contante betalingen van € 3.000 of meer — DFEI, geraadpleegd 21 november 2026.
- Leidraad verbod op contante betalingen van € 3.000 of meer — Belastingdienst, geraadpleegd 21 november 2026.
- Verbod op contante betalingen vanaf € 3.000 — Rijksoverheid, geraadpleegd 21 november 2026.
- Verbod op contante betalingen: wat verandert er? — FIU-Nederland, 4 december 2025.
- Verordening (EU) 2024/1624, artikelen 80 en 90 — Europees Parlement en Raad, 31 mei 2024.
Herziening gepland vóór 10 juli 2027
De Europese anti-witwasverordening (AMLR) is grotendeels van toepassing vanaf 10 juli 2027. De redactie toetst deze pagina vóór die datum opnieuw; tot dan beschrijft hij het recht op de peildatum. Lees wat er voor uw organisatie verandert.
Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie de actuele regelgeving of een deskundige. Fout gezien? Laat het de redactie weten.
Customer Diligence is een Wwft-kennisplatform, powered by RiskResolve. Customer Diligence B.V. is op 10 november 2023 ontbonden en biedt geen diensten aan. Geen juridisch advies.
Over · Redactie en werkwijze · Contact · Privacy · Software van RiskResolve
Geen cookiesGeen tracking van personenGeen formulieren