Ga naar inhoud
Contact
PraktijkvraagGeldend recht · peildatum 21 november 2026Herziening vóór 10 juli 2027

Wanneer is een kopie identiteitsbewijs nodig en hoe behandelt u het BSN?

Inhoud nagelopen op Volgende controle 15 jan 20274 min lezenRedactie Customer Diligence

Het korte antwoord

Voor medewerkers van Wwft-instellingen is een volledige kopie van een identiteitsbewijs geen vanzelfsprekend dossiervereiste. U moet de identiteit betrouwbaar verifiëren en de vereiste gegevens controleerbaar vastleggen. Welke kopie daarvoor nodig is, hangt mede af van de verificatiemethode en uw sector. De Wwft geeft geen algemene bevoegdheid om het BSN te gebruiken. Peildatum: 21 november 2026, Europees Nederland. Onderscheid het tijdelijk controleren van een document van het bewaren ervan: over het bewaren van identiteitskopieën en pasfoto’s liggen bovendien Europese prejudiciële vragen voor.

Maak eerst onderscheid tussen controleren en bewaren

Identificatie begint met vaststellen wie uw cliënt is. Bij verificatie controleert u die opgegeven identiteit met betrouwbare, onafhankelijke informatie. Een ontvangen scan bewijst op zichzelf niet dat het document echt is of bij de afzender hoort. De keuze van een geschikte methode staat centraal bij identificeren op afstand. Het bewaren van de uitkomst is vervolgens een afzonderlijke stap.

De DFEI-leidraad voor vastgoed onderscheidt in hoofdstukken 6 en 7 verificatie en vastlegging. Voor een natuurlijke persoon en diens vertegenwoordiger noemt zij de naam, voornamen, geboortedatum, adres en woonplaats of vestigingsplaats, plus het soort document, documentnummer en de datum en plaats van uitgifte. De leidraad beschrijft een kopie als alternatief voor gegevensvastlegging, niet als algemene verplichting. Een documentnummer is daarbij iets anders dan een BSN.

Gebruik dit niet als universele gegevenslijst voor iedere persoonsrol. Voor de UBO beschrijft dezelfde leidraad een eigen vastlegging: de identiteit en de informatie waarmee de genomen verificatiemaatregelen kunnen worden aangetoond. Bepaal dus eerst of iemand cliënt, vertegenwoordiger of UBO is. Verzamel vervolgens het bewijs dat bij die rol en het onderzoek hoort.

Wat betekent dit voor het BSN en de pasfoto?

Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens mogen organisaties buiten de overheid het BSN alleen gebruiken wanneer de wet dat toestaat. “Wij doen Wwft-onderzoek” is daarom geen voldoende uitleg voor ieder BSN-veld. Een afzonderlijke fiscale of sectorale verplichting kan gebruik rechtvaardigen, maar dan moet duidelijk zijn voor welk doel en op welke wettelijke basis dat gebeurt.

SituatieAandachtspunt
Vastgoeddossier onder DFEI-toezichtDe leidraad schrijft voor dat bij het vastleggen en bewaren van een kopie de pasfoto en het BSN worden afgeschermd. Zij noemt ook bescherming tegen misbruik, bijvoorbeeld met een watermerk.
Digitale echtheidscontrole door een financiële ondernemingDe AP beschrijft dat een onbewerkte kopie nodig kan zijn als de controleapparatuur anders niet werkt. Kan de controle met een bewerkte kopie, dan mag de onderneming volgens die uitleg geen onbewerkte versie verlangen.
BSN nodig voor een andere wettelijke taakBeoordeel die taak afzonderlijk. Leg niet uitsluitend vanwege het Wwft-dossier een extra, onbeperkt bruikbare kopie vast.

De AP verlangt bij financiële ondernemingen na afronding van de identificatie passende bescherming van het document, bijvoorbeeld met afscherming en een watermerk. De noodzaak van een onbewerkte invoer tijdens de controle is dus geen algemene rechtvaardiging om die versie daarna ongewijzigd in alle systemen te bewaren. Een instructie om altijd vooraf alles af te plakken kan echter ook onjuist zijn wanneer noodzakelijke verificatie daardoor onmogelijk wordt.

Een dossiercontrole in vijf vragen

Onderstaande vragen helpen uw intakeprocedure beoordelen. Het is een praktische controle, geen wettelijk voorgeschreven formulier.

  1. Welke persoon en taak betreft het? Leg de rol en het doel vast. Houd cliëntonderzoek gescheiden van bijvoorbeeld een werkgeversverplichting.
  2. Welk bewijs toont de verificatie aan? Koppel de gecontroleerde gegevens aan de gebruikte bron, methode, datum en beoordelaar. Alleen “ID ontvangen” beschrijft de controle niet.
  3. Waarom bewaart u een kopie? Beoordeel of gegevensvastlegging volstaat en welke sectorale regels of specifieke verificatievereisten gelden. Een standaardinstelling van software is geen juridische onderbouwing.
  4. Welke gegevens zijn overtollig? Controleer ook andere plekken waarop hetzelfde nummer terugkomt. Beoordeel de werkelijk opgeslagen versie, niet alleen de zichtbare voorbeeldweergave.
  5. Wie kan erbij en wanneer wordt het verwijderd? Richt toegang en bewaartermijn in voor het relevante doel. Voorkom dat een afgeschermde dossierkopie naast een onbeveiligde originele e-mailbijlage blijft bestaan.

De AVG verlangt onder meer een rechtsgrond, doelbinding en minimale gegevensverwerking. Toestemming van de cliënt maakt een onnodige verzameling niet vanzelf noodzakelijk. Leg voor bewaren en verwijderen de juiste startgebeurtenis vast; zie de afzonderlijke uitleg over de Wwft-bewaarplicht. Een bewaartermijn is geen reden om ieder ontvangen gegeven te behouden.

Open rechtsvraag: bewaren van foto en kopie

In september 2026 zijn in het Publicatieblad van de EU prejudiciële vragen in zaak C-660/26 gepubliceerd. Die gaan onder meer over de kwalificatie van opgeslagen gezichtsafbeeldingen en over de vraag of de Europese antiwitwasregels verplichten tot bewaring van een identiteitskopie, inclusief foto. Deze verwijzing is geen definitief antwoord van het Hof. Presenteer daarom noch een algemene bewaarplicht voor volledige kopieën, noch een algemeen verbod op iedere kopie als uitgemaakte zaak.

Laat bij een beleidswijziging de concrete verificatiemethode, sectorregels en verdere rechtspraak meewegen. De AMLR wordt voor dit onderwerp vanaf 10 juli 2027 toepasselijk. Beoordeel de toekomstige cliëntgegevens afzonderlijk; toekomstige eisen rechtvaardigen nu geen onbeperkte uitbreiding van uw intake.

Bronnen

Herziening gepland vóór 10 juli 2027

De Europese anti-witwasverordening (AMLR) is grotendeels van toepassing vanaf 10 juli 2027. De redactie toetst deze pagina vóór die datum opnieuw; tot dan beschrijft hij het recht op de peildatum. Lees wat er voor uw organisatie verandert.

Algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie de actuele regelgeving of een deskundige. Fout gezien? Laat het de redactie weten.

Customer Diligence is een Wwft-kennisplatform, powered by RiskResolve. Customer Diligence B.V. is op 10 november 2023 ontbonden en biedt geen diensten aan. Geen juridisch advies.

Over · Redactie en werkwijze · Contact · Privacy · Software van RiskResolve

Geen cookiesGeen tracking van personenGeen formulieren